Vinyl kopen: waar let je op bij toeren, 180 gram en persingen?

LP, single en de snelheid

Een LP is een plaat van 12 inch (ongeveer 30 cm) die je op 33⅓ toeren per minuut afspeelt. Een single van 7 inch draai je meestal op 45 toeren; welke snelheid het is, staat meestal op het label van de plaat. Voorbeelden van 7-inch singles in de catalogus zijn Wet Leg: CPR / Davina McCall, Nine Inch Nails: As Alive As You Need Me To Be en Rock the Casbah / Red Angel Dragnet. Sommige 12-inch platen draaien ook op 45 toeren, zoals de Gloria 12" EP; dat staat vaak in de naam, bijvoorbeeld als "45rpm".

Controleer dus of je platenspeler beide snelheden heeft; veel spelers schakelen tussen 33 en 45. Past een album niet op één plaat, dan krijg je een dubbel-LP, in productnamen "2LP", zoals Adele: 30 (2LP).

Wat 180 gram betekent

"180 gram" in de naam gaat over het gewicht van de plaat: zwaarder en stijver dan een lichtere persing. Labels brengen het uit als steviger persing voor verzamelaars. Het zegt niets over de opname of de mastering; die bepalen hoe de muziek klinkt. Voorbeelden in de catalogus zijn Johnny Cash: American IV, Lenny Kravitz: Let Love Rule, Jethro Tull: Stand Up met de stereoremix van Steven Wilson, en Yusef Lateef: The Blue Yusef Lateef van het label Music On Vinyl.

Remaster, half speed en mono

Een remaster is een nieuwe bewerking van de originele opnames, vaak bij een heruitgave. Bij half-speed mastering wordt de lak, waarvan de plaat later wordt geperst, op halve snelheid gesneden terwijl de muziek ook op halve snelheid speelt. Studio's die het aanbieden, zoals Abbey Road, presenteren het als een manier om de geluidskwaliteit van de plaat te verbeteren. In de catalogus staan onder meer Supertramp: Crime Of The Century (Half Speed), Paul McCartney & Wings: Band On The Run, Amy Winehouse: Back To Black (Half Speed) en Who's Next (Half Speed Master).

Sommige albums verschijnen ook in mono, met één geluidskanaal in plaats van stereo. Een voorbeeld is Pink Floyd: A Saucerful Of Secrets (Mono).

Gekleurd vinyl en picture discs

Platen zijn er in zwart, in een kleur of als picture disc, met een afbeelding in de plaat zelf. Bij gekleurd vinyl staat de kleur of "Coloured" in de naam, zoals Madrugada: The Nightly Disease (Coloured) en Bonnie Prince Billy: Keeping Secrets Will Destroy You (Light Rose Coloured). Picture discs zijn er onder meer van The Rolling Stones: Hackney Diamonds, ABBA: Voyage en Amy Winehouse: Back To Black.

Deze uitgaven zijn vaak in een beperkte oplage, met "Limited Edition" in de naam. Wil je de plaat vooral draaien, dan is een zwarte persing vaak genoeg; wil je hem ook laten zien, dan is een kleur of picture disc een keuze.

Heruitgave, Record Store Day en extra's

Van bekende albums bestaan vaak meerdere persingen: de eerste uitgave, heruitgaven en jubileumedities. Record Store Day (RSD) is een actiedag van onafhankelijke platenzaken, op een zaterdag in april en rond Black Friday in november, met speciale, beperkte uitgaven; in productnamen staat dan "RSD" met het jaar, zoals bij The Last Dinner Party: The Scythe / Second Best. Een deluxe of boxset heeft extra platen, een boekje of andere extra's. Staat "+ Download" in de naam, dan zit er een code bij om het album digitaal te downloaden.

Een persing herken je aan het catalogusnummer op de hoes en aan het nummer in de uitloopgroef bij het label, de matrix. Wie een bepaalde persing zoekt, vergelijkt die in online databases van persingen.

Zo vergelijk je

Op Playtto heeft elke uitgave een eigen EAN en een eigen versie op de productpagina: zwart en gekleurd, enkel en dubbel, 180 gram en lichter. Zo zie je de prijzen van precies de persing die je wilt. Alle platen staan onder Vinyl.